حسين مير حيدر

163

معارف گياهى ( فارسى )

وجود مواد بنزآلدئيد « 1 » و سيناميك آلدئيد « 2 » مشخص شده است [ G . I . M . P ] . در گزارش ديگرى آمده است كه رزين روغنى بالا داراى اسانس روغنى فرّار ، وانيلين ، سيناميك اسيد ، استيرولن ، نفتالن « 3 » و كائوتچوك « 4 » است [ روا ] . خواص - كاربرد در برمه رزين روغنى درخت ياد شده براى معالجه آماس بيضه « 5 » به كار مىرود [ راجر ] . در چين به عنوان تونيك مصرف مىشود [ روا ] . آقاى بركيل در كتابش مىنويسد كه در شبه‌جزيرهء مالايا از راسامالا به عنوان تونيك و بخصوص براى رفع ناراحتىهاى سينه و نرم كردن سينه مصرف مىشود . در هندوستان از رزين روغنى اين درخت به عنوان بادشكن ، دواى سينه و تقويت معده و براى جبران كمبود ويتامين C مىخورند و در استعمال خارجى در موارد جرب پوست و لك و پيس پوست « 6 » كاربرد دارد . 2 . گونهء ديگرى كه از آن نيز در چين صمغ رزينى روغنى شبيه عنبر سائل مىگيرند ، درختى است از خانوادهء Hamamelidaceae كه نام علمى آن Liquidambar formosana Hance مىباشد . درختى است بسيار بلند كه بلندى آن تا 40 متر مىرسد . برگهاى آن سبز ، نسبتا مدوّر ، دندانه‌دار كه با شكافهايى به سه قسمت شده و عطر مخصوصى از آن متصاعد مىشود . رنگ برگهاى درخت در پاييز زرد و قرمز زيبايى مىشود و به همين علت در روزگاران كهن در دوران امپراتورى Han در چين اين درخت در باغهاى سلطنتى چين به مقدار زيادى كاشته مىشده است . گلهاى آن سفيد و ميوهء آن به درشتى تخم اردك است . صمغ رزينى روغنى كه از اين درخت به دست مىآيد بسيار شبيه Rose maloes و Liquid storax است كه شرح آنها در بالا داده شده است ، رنگ آن زرد روشن و شبيه كندر است .

--> ( 1 ) . Benzaldehyde ( 2 ) . Cinnamic aldehyde ( 3 ) . Naphthalene ( 4 ) . Caoutchouc ( 5 ) . Orchitis ( 6 ) . Leucoderma